Project  Maria  Major XX

 

 

Het plan


De toegang tot het plein en de tuin is een essentieel onderdeel van dit project (zie het kaartje hierboven).


Onze eerste activiteiten zijn gericht op het plein, grenzend aan de tuin.

Dit plein, waar ooit de Maria Majorkerk stond, kan veel groener en toegankelijker, ingericht worden.

Op het Maria Majorplein willen we wat van de serene sfeer van de immuniteit van Sinte Marie terughalen. Die sfeer is er ook in de 11e eeuwse kloostergang en in de tuin.


Een groene stadsroute in Utrecht

We willen deze groene plek verbinden met de aanliggende pleinen en straten. Vanaf het station, langs het Moreelsepark en de Marga Klompébrug over de herstelde singel naar de Mariaplaats kun je dan ‘in het groen’ de oude binnenstad en de Domtoren bereiken. Het Maria Majorplein en de tuin van de Pandhof vormen een ‘mooie groene en rustige oase’ (zoals een van de geënquêteerden schreef).
Het past ook goed in de ideeën over het ‘nieuwe werken’, waarin men niet alleen binnen werkt, maar ook buiten overlegt en al wandelend ‘verder werkt’. Wij zien veel werknemers van de NS, Prorail en andere omliggende bedrijven langs lopen of hier pauzeren.


Gebruikers en doelgroepen

• pauzerende werkenden
• excursies (vaak meerdere per dag)
• wandelaars / toeristen
• tuinliefhebbers
• studenten en scholieren
• buren en omwonenden zonder tuin en de Mariakat
• deelnemers aan kleine culturele activiteiten
meer groen met Mariaplanten en planten in Mariakleuren en vergroening van het huidige Maria Majorplein


Toegankelijkheid van het Maria Majorplein

De hekken, die ’s nachts gesloten zijn, belemmeren ook overdag het zicht op de tuin en de omliggende historische gebouwen. Rondom de hekken maken we een nieuwe uitnodigende groene verblijfsruimte met zitgelegenheid aan beide zijden van het hek. Een waterelement speelt hierbij een belangrijke rol.

De nu verwaarloosde Mariagang, de smalle looproute vanuit de Mariahoek achter het restaurant El Qatarijne, is velen een doorn in het oog. Samen met het restaurant en de gemeente maken we hier een aantrekkelijke route van. Zo realiseren we aan drie zijden groene toegangen tot een niet commercieel, sfeervol en rustig verblijfsplein in samenhang met de lager gelegen
pandhoftuin.


Geschiedenis en educatie

Op het Maria Majorplein willen we iets van de serene sfeer van de immuniteit van Sinte Marie terughalen. Die sfeer is nog sterk aanwezig in de 11e eeuwse kloostergang en in de pandhoftuin. Het was het domein van de kanunniken van Sinte Marie die zowel geestelijke als wereldlijke macht hadden over een groot immuniteitsgebied rond de voormalige Mariakerk.

Deze interessante geschiedenis van het Maria Majorplein wordt beter zichtbaar gemaakt. De kapittelkerk Sinte Marie uit de elfde eeuw, het gebruik van het koor door Lodewijk Napoleon als schouwburg, het verval en de uiteindelijke afbraak in de 18e eeuw, de Duitse bunker in de 20e eeuw, alsmede een parkeergelegenheid in de huidige tuin… allemaal interessant en educatief voor bezoekers. We willen inspirerende informatie plaatsen op diverse plekken zoals historische info op de te plaatsen tafels, groeninfo op natuurstenen randen rond de bomen en een blinde gevel benutten voor een muurschildering die een blik in het verleden geeft.
In samenwerking met de directe buren en bedrijven wordt er een verlichtingsplan opgesteld waardoor de monumentale bebouwing  ‘s avonds beter zichtbaar zal worden.



schilderij Pieter Saenredam uit 1636 en ligging Maria Majorkerk op huidige luchtfoto


De gebruikers, het maatschappelijk draagvlak

De ideeën van gebruikers van het plein en de tuin, wandelaars, omwonenden, toeristen en scholieren, zijn gepeild met een mini-enquête op een buurtbijeenkomst op 24 september 2019. De uitkomsten geven ons het idee dat we op de goede weg zijn. Een citaat: ‘De kracht van de plek is rust’ en ‘een versterking van wat er nu al is’. Hoog op de wensenlijst staat een waterwerk en watertappunt.

We benaderen organisaties die het plein voor kleinschalige, niet commerciële, culturele evenementen of bijeenkomsten kunnen benutten. Nu is de Open Tuinendag een hoogtepunt in het jaar en er komen veel rondleidingen langs dit gebied, maar er is meer mogelijk.

Muziek, schilderen, cursussen en bijeenkomsten kunnen er een plek krijgen. Nadrukkelijk is daarom contact gelegd met het Conservatorium en met Stichting DOCK Utrecht, de sociaal makelaar-organisatie. Gedacht wordt aan onderwijs-opdrachten voor het opzetten en coördineren van sociale projecten.


Duurzaamheid

Naast een zelfcirculerend waterwerk en de mogelijkheid waterflesjes te vullen, willen we het regenwater, dat nu van de hoge omringende gebouwen in het gemengde riool stroomt, opvangen en benutten voor het groen en de tuin. De KNHM (Koninklijke Nederlandse Heide Maatschappij) gaat ons hierbij van technisch advies voorzien.

 

 


 Doel van het project

  • accentueren van de schoonheid van de monumentale gebouwen, de natuur en de pandhoftuin
  • inbedding van plein en tuin in het totaal van de Mariaplaats; een aangenaam ontmoetingspunt, een mooie doorgang met kunst, meer groen en grotere boomspiegels
  • verfraaiing en vergroening van de drie toegangen naar plein en pandhoftuin
  • het hek wordt een bank met aan beide zijden bomen, groen en zitjes: zo wordt het hek een verbindende plek in plaats van de huidige barrière
  • het Maria Majorplein en de Pandhof Sinte Marie vormen een nieuw onderdeel van de groene route, die loopt van het station naar de Dom
  • de plek gaat sfeer en rust uitstralen in de rumoerige en stenige binnenstad: er is water te zien en te horen, een fontein!
  • bevorderen en versterken van een vreedzame sfeer zal beter gedrag en veiligheid bevorderen
  • waarmaken van een vergaande vorm van burgerparticipatie, waarin bewoners opdrachtgever zijn
  • faciliteren van niet commerciële culturele kleinschalige activiteiten
  • gebruik van het regenwater van de belendende gebouwen voor de tuin en de plantvakken
  • aanlichten van de omringende monumentale gebouwen
  • uitgebreide informatie over de historie van deze bijzondere plek in de stad